بالا

به سایت اقامتگاه قاراپاپاق خوش آمدید[کلیک کنید]

ایمیل : support@qarapapaqs.com
تلفن :   +98-443-543-6332
Change Language to English
حسنلو با تاریخی بسیار عظیم همواره توجه محققان فراوانی را از سالیان دراز به خود جلب کرده است، کاوش‌های انجام شده در این منطقه باستانی به سال 1313 برمی‌گردد و تقریبا تا قبل از انقلاب نیز همواره ادامه یافته است. البته بعد از انقلاب تا به حال هیچ کاوش منسجم و مشخصی در آنجا ثبت نشده است. در ادامه نگاهی به تاریخچه این پژوهش خواهیم پرداخت.

پژوهش‌های انجام شده در حسنلو

۱۳۹۹/۰۱/۳۰

به گفته مرحوم مصطفوی پیرامون اولین کاوش‌های حسنلو که به سال 1313 توسط فرهادی انجام گرفت چنین روایت می‌کند: نخستین باری که عملیات حفاری در تپه حسنلو صورت گرفت به این صورت بود که مرحوم فرهادی از کارمندان دخانیان ضمن انجام ماموریت خود در رضائیه برای رسیدگی و سرکشی به توتونکاری‌های حول و حوش آنجا به حسنلو می‍رود و چون آشنا باشیاء عتیقه و امور حفاری بوده است، مرحوم پاشا خانن پدر آقای محمد تقی خان جان احمدلو که در آن زمان رئیس ایل و مالک و بزرگتر آن سامان بود برای فرهادی حکایت می‌نماید که ضمن احداث نهر آب در پایین تپه حسنلو به ظروف سفالی و اشیای دیگر برخورده‌اند و مرحوم فرهادی در صدد حفاری در آنجا برآمده، با اجازه وزارت فرهنگ تحت نظر آقای محمود راد بازرش فنی باستان‌شناسی در سال 1313 خورشیدی مبادرت به کاوش کوتاه و محدودی در حسنلو نمود و ظروف سفالی مختلفی از دوران ما قبل تاریخ به دست آمد و از همان موقع بر اثر گزارش آقای راد اهمیت تپه از نظر چگونگی و تنوع آثار مکشوفه و وجود بقایای قلعه و ابنیه باستانی سترگ بر اداره کل باستان شناسی ملوم گشت و از آن پس همواره از طرف اداره مزبور برای اجرای کاوش‌های صحیح و علمی دامنه‌دار در این محل مهم تاریخی اهتمام و مجاهدت شد.


کاوش‌های سر اورل اشتاین، سیاح و پژوهشگر مجارستانی الاصل بریتانیایی، در سال 1315 هجری شمسی را شاید بتوان نخستین پژوهش علمی این شهر تاریخی به شمار اورد. زمانی که اشتاین به اتفاق دکتر بهمن کریمی، بازرش فنی باستان‌شناسی، در حال انجام تحقیقات و تجسسات علمی خود در نواحی جنوب غربی و وایران بود، در مرحله آخر مطالعات طی بازدید از تپه حسنلو چند گمانه نیز در آنجا می‌زند و تعدادی شیء مفرغی و سفالی به دست آورد. کانون این کاوش‌ها نیز بخش‌های شرقی، شمال و جنوبی تپه بود.


مرحله بعدی پژوهش‌های باستان‌شناسی شهر تاریخی حسنلو مربوط به کاوش‌های محمود راد در سال 1326 هجری شمسی در شرق و شمال شرق و چند محل دیگر است. هر چند از این حفاری گزارش مستقل به چاپ نرسیده است، از گزارش توصیفی بعدی معلوم می‌شود که در طی آن در گورستان شهر به آثاری از طلا و نقره و مفرغ و آهن و اشیایی از جنس سفال برخورده شد.

شاید یکی از هدفمندترین کاوش‌های شهر تاریخی حسنلو را بتوان پژوهش مرحوم حاکمی و محمود راد در سال 1328 دانست که در بخش‌های شمال شرقی، جنوبی، غربی و شرقی تپه پیرامونی به انجام رسید. اشیایی از نوع فلزی شامل طلا، نقره و مفرغ و آهن و اشیای تزیینی از قبیل ابزار آلات اسب و همچنان گورستان و بناهای معماری و نیز تزیینات انسانی از جمله یافته‌های حفاری این سال‌ها بود. البته گزارش مفصل از کاوش‌های انجام شده در شهریور سال 1329 منتشر گردید.

در سال‌های 1334 و 1334 موزه دانشگاه فلادلفی یا همان پنسیلوانیا که سابقه کاوش‌های مل متعدد در ایران را دارد و در کاوش‌های علمی تپه حصار دامغان و ویرانه‌های باستانی ری و نواحی مختلف لرستان و تحقیقات مربوط به انسان‌های اولیه در غارهای ایران و کشف بقایای انسان در غارهای هوتو مربوط به یکصد و پنجاه هزار سال پیش موفقیت‌های خوبی به دست آورده‌اند در صدد برآمد موافقت مقامات مربوط به دولت شاهنشاهی ایران را برای انجام کاوش‌های علمی در تپه هگمتانه تحصیل نماید و پیشنهاد تشکیل هیات علمی مشترکی را که مرکب از دانشمندان ازامی موزه مزبور و کارمندان باستان شناسی ایران باشد برای اجرای چنین کاوش عملی نبود. لکن به علت دشواری‌های که در مقابل از طرف اداره کل باستان‌شناسی ایران به موزه مزبور پیشنهاد شد تا تپه حسنلو را به عنوان پروژه جایگزین برای خود در نظر بگیرند. به این ترتیب دکتر دایسون به عنوان نماینده دانشمندان و دکتر رنی مدیر موزه فوق قرار گرفت و ترتیب کاوش‌های علمی مشترک در آن تپه تاریخی داده شد و در تابستان 1336 داده شد و به این چنین داستان‌های مربوط به کاوش‌های پیاپی انجام شد در حسنلو تا سال 1356 ادامه یافت.

مرجع: کتاب "نگاهی کوتاه به قیزیل جام حسنلو" ترجمه علی صدرایی و صمد علیون

 

خلاصه مطلب

حسنلو با تاریخی بسیار عظیم همواره توجه محققان فراوانی را از سالیان دراز به خود جلب کرده است، کاوش‌های انجام شده در این منطقه باستانی به سال 1313 برمی‌گردد و تقریبا تا قبل از انقلاب نیز همواره ادامه یافته است. البته بعد از انقلاب تا به حال هیچ کاوش منسجم و مشخصی در آنجا ثبت نشده است. در ادامه نگاهی به تاریخچه این پژوهش خواهیم پرداخت.